สิ่งที่ต้องคำนึงถึง การให้อาหารสายยาง สำหรับผู้ป่วยติดเตียงการให้อาหารทางสายยางในผู้ป่วยติดเตียงเป็นเรื่องที่ต้องใช้ความละเอียดรอบคอบสูง เพราะผู้ป่วยกลุ่มนี้มักมีการเคลื่อนไหวน้อยและอาจมีภาวะแทรกซ้อนได้ง่ายกว่าปกติ
5 สิ่งสำคัญที่ต้องคำนึงถึง เพื่อความปลอดภัยและสุขอนามัยที่ดีของผู้ป่วยครับ:
1. ท่าทางและการป้องกันการสำลัก (สำคัญที่สุด)
องศาการนอน: ขณะให้อาหาร ต้องหนุนหัวสูงอย่างน้อย 30-45 องศา (ท่ากึ่งนั่งกึ่งนอน) เสมอ
หลังให้อาหาร: ห้ามให้นอนราบทันที ต้องคงท่าหัวสูงไว้ต่ออีกอย่างน้อย 1 ชั่วโมง เพื่อป้องกันอาหารขย้อนกลับขึ้นมาแล้วไหลลงปอด (ปอดอักเสบจากการสำลัก)
2. การเช็กอาหารค้างในกระเพาะ (Gastric Residual)
ก่อนให้อาหารมื้อใหม่ทุกครั้ง ให้ใช้ไซริงค์ดูดเช็กดูว่ามื้อเก่าเหลือเท่าไหร่
หากเหลือเกิน 100-150 ซีซี: แสดงว่าอาหารมื้อเก่าไม่ย่อย ให้ดันกลับคืนและเลื่อนมื้อใหม่ไปอีก 1 ชั่วโมงค่อยเช็กใหม่ หากยังเหลือเยอะเหมือนเดิมควรปรึกษาแพทย์
3. ความสะอาดและสุขอนามัย (Infection Control)
ความสะอาดมือ: ผู้ดูแลต้องล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนเตรียมและให้อาหาร
อุปกรณ์: ไซริงค์และภาชนะใส่อาหารต้องล้างให้สะอาดและต้ม/ลวกน้ำร้อนเพื่อฆ่าเชื้อ
อาหารบูด: อาหารปั่นไม่ควรแขวนทิ้งไว้นานเกิน 2 ชั่วโมง (หากเป็นสูตรสำเร็จไม่ควรเกินเวลาที่ระบุข้างกล่อง)
ช่องปาก: แม้ไม่ได้ทานทางปาก แต่ต้อง แปรงฟันหรือเช็ดทำความสะอาดเหงือกและลิ้น ทุกวัน เพื่อลดการสะสมของแบคทีเรียที่จะไหลลงไปพร้อมน้ำลาย
4. การดูแลสายยางและผิวหนัง
ล้างสาย (Flush): ใช้น้ำต้มสุกประมาณ 30-50 ซีซี ล้างสาย "ทั้งก่อนและหลัง" ให้อาหารหรือยา เพื่อป้องกันสายอุดตัน
เช็กตำแหน่งสาย: สังเกตรอยขีดบนสายยางว่ายังอยู่ที่เดิมหรือไม่ หากสายเลื่อนออกมาผิดปกติ ห้ามให้อาหารเพราะสายอาจหลุดไปอยู่ที่หลอดลมได้
แผลกดทับจากสาย: เปลี่ยนจุดติดพลาสเตอร์ที่จมูกบ่อยๆ เพื่อป้องกันแผลกดทับที่ปีกจมูก
5. การขับถ่ายและการย่อย
สังเกตลักษณะอุจจาระ: ผู้ป่วยติดเตียงมักท้องผูกได้ง่าย หากไม่ถ่ายหลายวันท้องจะอืดและย่อยอาหารได้ช้าลง
น้ำดื่ม: ต้องให้ปริมาณน้ำให้เพียงพอตามที่แพทย์กำหนด เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำและช่วยเรื่องการขับถ่าย
📊 ตารางสรุป: สัญญาณอันตรายที่ต้องหยุดให้ทันที
อาการที่พบ สาเหตุที่เป็นไปได้ สิ่งที่ต้องทำ
ไออย่างรุนแรง หน้าเขียว อาหารลงปอด / สายหลุดเข้าหลอดลม หยุดให้ทันที และรีบส่งโรงพยาบาล
ท้องอืดโต ตึงเปรี๊ยะ อาหารไม่ย่อย / ลำไส้อุดตัน งดมื้อนั้นและปรึกษาแพทย์
สำลักหรือขย้อนอาหาร ให้เร็วเกินไป / ท่านอนราบเกินไป จัดท่านั่ง และให้ช้าลงในมื้อถัดไป
