ข้อควรระวัง ! ในการให้ อาหารสายยางการให้อาหารทางสายยางต้องอาศัยความละเอียดรอบคอบอย่างมาก เพราะหากผิดพลาดอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ นี่คือ "ข้อควรระวังวิกฤต" ที่ผู้ดูแลต้องตรวจสอบทุกครั้งครับ:
1. การป้องกันการสำลัก (สำคัญที่สุด)
จัดท่าทาง: ก่อนให้อาหาร ต้องหนุนศีรษะสูง 30-45 องศา (ท่ากึ่งนั่งกึ่งนอน) เสมอ
หลังให้อาหาร: ห้ามให้นอนราบทันที ต้องคงท่าศีรษะสูงไว้ต่ออย่างน้อย 1 ชั่วโมง เพื่อป้องกันอาหารขย้อนย้อนกลับเข้าปอด
สังเกตอาการ: หากผู้ป่วยมีอาการ ไอ หน้าเขียว หรือหอบเหนื่อย ระหว่างให้อาหาร ให้ หยุดให้ทันที และพับสายยางไว้
2. การตรวจสอบตำแหน่งสายยาง
เช็กเครื่องหมาย: ตรวจสอบขีดเครื่องหมายบนสายยางตรงปีกจมูกว่าเลื่อนออกมาหรือไม่ หากสายเลื่อนออกมาผิดปกติ ห้ามให้อาหารเด็ดขาดเพราะสายอาจไปค้างที่หลอดลม
ทดสอบก่อนให้: ใช้ไซริงค์ดูดน้ำย่อยออกมาดู ถ้าเป็นสีเหลืองใสหรือเขียวใสแสดงว่าสายอยู่ในกระเพาะ (หากดูดไม่ออกและไม่แน่ใจตำแหน่งสาย ควรปรึกษาพยาบาล)
3. การตรวจสอบอาหารค้างในกระเพาะ (Gastric Residual)
ก่อนให้อาหารมื้อใหม่ ให้ใช้ไซริงค์ดูดเช็กอาหารเก่าที่ค้างอยู่:
ถ้าดูดออกมาได้ เกิน 100-150 ซีซี (หรือตามแพทย์สั่ง) ให้ใส่อาหารกลับคืน แล้ว เลื่อนการให้อาหารออกไป 1 ชั่วโมง เพื่อรอให้กระเพาะย่อยหมดก่อน ป้องกันการอาเจียนและสำลัก
4. ความสะอาดและอุณหภูมิ
ความสะอาด: ล้างมือก่อนทำอาหารและก่อนสัมผัสอุปกรณ์ทุกครั้ง อุปกรณ์ทุกชิ้น (ไซริงค์, สายยาง, ภาชนะ) ต้องล้างให้สะอาดและผึ่งให้แห้ง
อุณหภูมิอาหาร: อาหารต้อง ไม่ร้อนจัดหรือเย็นจัด ควรเป็นอุณหภูมิห้องหรืออุ่นพอดีๆ (ทดสอบโดยหยดบนหลังมือ) อาหารที่ร้อนเกินไปจะลวกกระเพาะ ส่วนที่เย็นเกินไปจะทำให้ท้องอืด
5. เทคนิคการให้และการล้างสาย (Flush)
ห้ามใช้ลูกสูบดัน: ควรปล่อยให้อาหารไหลลงตามแรงโน้มถ่วงช้าๆ การดันแรงๆ จะทำให้ผู้ป่วยจุกเสียด ท้องอืด และอาเจียน
ล้างสายเสมอ: ต้องล้างสายด้วยน้ำต้มสุก 30-50 ซีซี ทั้งก่อนและหลัง ให้อาหารหรือยา เพื่อป้องกันสายยางอุดตันและป้องกันอาหารบูดเน่าคาสาย
6. การจัดการเรื่องยา
ห้ามผสมยากับอาหาร: ยาบางชนิดทำให้สารอาหารตกตะกอน หรืออาหารอาจทำให้ยาไม่ออกฤทธิ์ ควรให้ยาแยกมื้อกับอาหาร (ยกเว้นยาที่ระบุให้กินพร้อมอาหาร)
ล้างสายหลังให้ยา: หลังให้ยาต้องตามด้วยน้ำเปล่าทุกครั้งเพื่อไม่ให้ยาตกค้างจนสายตัน
⚠️ สัญญาณเตือนที่ต้องรีบพบแพทย์:
สายยางหลุด หรืออุดตันจนล้างไม่ออก
ผู้ป่วยท้องเสียรุนแรง (ถ่ายเหลวเกิน 3 ครั้ง/วัน)
มีไข้สูง หายใจหอบเหนื่อย หรือไออย่างรุนแรง
บริเวณปีกจมูกที่ใส่สายมีอาการบวม แดง หรือมีหนอง
